ÖZGÜN BASKI RESİM VE SINIFLANDIRILMASI, ÖZET
DOÇ. DR. DEVABİL KARA[1]
ÖZGÜN BASKI RESİM VE SINIFLANDIRILMASI
ÖZET
Baskı tekniği ve matbaa medeniyetin gelişmesinde önemli rol oynayan iki etkendir. Baskıresim ise hem matbaada kitapları süslemek, konuyu anlaşılır hale getirmek hem de resim sanatında farklı baskı teknikleriyle sanatçının alanını ve yaratıcılığını genişletmek amaçlarıyla kullanılmaya başlanmıştır.
Endüstrileşme ile birlikte günümüzde endüstriye ve reklama yaklaşan baskıresim, modern dünyanın arz-talep dengesinde kendine geniş bir yer edinir. Aynı zamanda seri üretim, kopyalama gibi eylemlerin de artması etik ve hukuki yönden bazı tartışmaları da beraberinde getirir. Baskıresim nesnel olarak düşünüldüğünde sanatçı, farklı sanatçıların resimlerini baskıresim tekniğiyle uygularken arada kalıp ve kendi tekniğini kullandığı için artık eski resimden kopyalama söz konusu değildir. O resme yeni bir yorum katılmıştır.
Baskıresim, sunduğu sınırsız deneysel olanaklar yüzünden sanatçılar için her zaman bir çekim alanı oluşturmuştur. Günümüzde özgün baskı sanatçıları gravür, taş baskı, ipek baskı, ağaç baskı gibi geleneksel baskı tekniklerinin yanı sıra, teknolojinin getirdiği faklı olanakları da kullanarak çok geniş bir yelpazede üretimlerini sürdürmektedirler. Bununla birlikte nasıl ki arz talep döngüsünde insanlar gereksinimlerinin karşılanması için daha kolay ulaşma arayışı içine girdiyse, aynı şekilde sanatçıların farklı tekniklerle baskıresim üretimleri de, sanat alıcıları için kolay ulaşılabilir olması açısından seri üretime girmiş, hem sanata hem de sanatçıya fayda sağlamıştır. Günümüz yaşam biçiminin insanlar arasında kültüre olan merakı ve arzuyu arttırdığı yadsınamaz bir gerçektir. Sanatçının hem geleneksel hem de teknolojik modern yöntemlerle baskıresim uygulamaları yapması, bunları çoğaltarak evrensel boyutta sanatsevere ulaştırması çağın bir gereksinimidir.
Özgün baskı tekniklerinde taş baskı, elek baskı gibi farklı uygulamalar olsa da sınıflandırma üç isim altında yapılmıştır: özgün baskı, uygulama baskıları ve röprodüksiyon baskılar. Sanatçı ve baskı tekniğini kullanan kişi arasındaki imza ilişkisine dayanarak bu sınıflandırma yapılmıştır. Baskıresimlerde “göstergeleme” adı verilen imza tekniği henüz yenidir ve sanatçının, baskıcının, baskı sayısının, denemelerin, durumların gösterilmesi açısından önemlidir. Yedi başlık altında imza atılabilir. Bütün bu göstergeleme işlemleri, sanat eserinin oluşum hikâyesini göstermesi açısından önemlidir.
Anahtar Kelime: Baskıresim, özgün baskı, baskı teknikleri, baskıların sınıflandırılması, göstergeleme.
-
Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim Bölümü, Resim Anasanat Dalı Öğretim Üyesi ↑